Ulisses
Kontrowersyjne dzieło. W 1922 roku ukazało się najwybitniejsze, a zarazem najbardziej kontrowersyjne, przez dziesięć lat zakazane w Stanach Zjednoczonych i w Anglii, dzieło Joyce'a - Ulisses. Bohaterem powieści jest dobrotliwy, pokorny nieudacznik pochodzenia żydowskiego, Leopold Bloom. Autor opisuje 24 godziny z życia Blooma, dając popis bezprecedensowej wirtuozerii języka. Można tu bowiem znaleźć fragmenty napisane stylem wzorowanym na kobiecych czasopismach, elementy języka ulicy, a także ustępy pełne cytatów z literatury czy mitologii, z Iliadą i Odyseją na czele. Ostatnia powieść Joyce'a, Finnegan's Wake (1939), ma postać sennej fantazji, zaś w warstwie formalnej składa się w większości ze zbitek językowych, kalamburów, neologizmów i niedokończonych zwrotów. Nie zrozumiawszy dzieła, które zresztą do dziś pozostaje zagadką, ówczesne środowisko literackie bezlitośnie je skrytykowało. Lawrence, Woolf i Joyce to pisarze, którym w ciągu zaledwie 10 lat udało się zrewolucjonizować prozę pisaną w języku angielskim. Jedynie Lawrence zachował klasyczną formę powieści, z fabułą oraz chronologią. Woolf i Joyce rozbili tradycyjną narrację, by wyeksponować znaczenie ulotnych wrażeń i podświadomości w życiu człowieka. Największą zasługą całej trójki było podjęcie rewolucyjnych idei, jakie pojawiły się w filozofii i nauce i wprowadzenie ich do literatury.
‘’Syzyfowe prace’’
Powieść ‘’Syzyfowe prace’’ Żeromski pisał dłuższy czas. Podczas pracy nad powieścią przyświecała mu chęć utrwalenia sytuacji przeżytych. Powieść ukazała się we Lwowie w 1897 roku pod pseudonimem- Maurychy Zych i początkowo nosiła tytuł ‘’Andrzej Radek, czyli syzyfowe prace’’. Powieść zbudowana jest z osiemnastu rozdziałów. Wszystkie są jakby zamknięte całością. Akcja powieści składa się niejako z kolejnych obrazów- epizodów uporządkowanych chronologicznie. ‘’Syzyfowe prace’’ są zbudowane na zasadzie narracji personalnej- pozycja narratora nakłada się na pozycję jednej lub więcej postaci, które są zaangażowane w opowiadaną historię, ale nie mówią o niej w pierwszej osobie. Akcja rozgrywa się w latach 70, XX wieku. Wydarzenia toczą się w Gawronach, Owczarach, Klerykowie (dom, szkoła, środowisko). Wyróżniamy bohaterów zbiorowych, czyli młodzież polska, młodzież gimnazjum klerkowskiego, oraz bohaterów indywidualnych takich jak Marcin Borowicz, Walenty Borowicz, Helena Borowicz, Ferdynand Wiechowski, Marcjanna Wiechowska, profesor Majewski, pani Przepiórowska, Bernard Zygier, Andrzej Radek, Antoni Paluszkiewicz, profesor Szetter, profesor Leim, profesor Nogacki, Zabielskij, Anna Stogowska, profesor Ozierskij, Profesor Kostriuliew, dyrektor gimnazjum klerkowskiego profesor Kriestoobiadnikow.