O teatrze

firefox Teatr Współczesny i jego historia. Po drugiej wojnie światowej teatr wykształ­cił oryginalne formy ekspresji scenicznej i zyskał sobie zupełnie nowych zwolenni­ków, niestety także i przeciwników. Jednak jeszcze w 1945 roku nic nie wskazy­wało na ten niebywały rozkwit, jako że większość Europejczyków zajęta była odbudową swoich zniszczonych działaniami wojennymi krajów, a ich główną troskę stanowiło zaspokojenie podstawo­wych potrzeb życiowych. Nie było czasu na zaj­mowanie się kulturą, teatr więc podnosił się z gru­zów bardzo powoli. Wyjątek stanowiła Francja i Włoska Wenecja. Okres rozkwitu sztu­ki dramatycznej rozpoczął się tu jeszcze w czasach okupacji hitlerowskiej i trwał aż do lat pięćdzie­siątych. Można by doszukiwać się różnych przy­czyn tego zjawiska. Jedną z nich był niewątpliwie fakt, że teatry w owych czasach należały do niewie­lu ogrzewanych pomieszczeń i publiczność z przy­jemnością spędzała tam chłodne wieczory. Wystawiano sztuki autorów o ustalonej reputa­cji, takich jak Jean Cocteau i Jean Anouilh, two­rzących w oryginalnym, poetyckim stylu. W tym czasie pojawiły się również dwie nowe twarze, Jean-Paul Sartre i Albert Camus - dramatopisarze, których twórczość koncentrowała się przede wszystkim na dylematach natury moralnej, przed którymi stanąć musiał człowiek żyjący we współ­czesnym świecie.

Teatr absurdu

firefox Improwizacje. Zarówno Sartre, jak i Camus pisali na potrzeby konwencjonalnego, „bulwarowego" teatru, stąd ich sztuki pozostawały tradycyjne w formie. W latach pięćdziesiątych coraz częściej na deskach teatrów zaczęto wystawiać sztuki mniej tradycjonalistycz-ne pod względem formalnym. Na niewielkich sce­nach naprędce zaimprowizowanych teatrzyków wystawiano przede wszystkim sztuki czterech dra­maturgów: Eugene Ionesco, Samuela Becketta, Arthura Adamova i Jeana Geneta. Ich twórczość krytycy ochrzcili mianem „teatru absurdu". Cha­rakteryzuje ją głęboki pesymizm oraz przekonanie o bezcelowości ludzkiego życia. Dominuje tu kpina z konwenansów, które mają, według niektórych, nadawać sens życiu i porząd­kować je. W warstwie formalnej gorzką ironię i dystans wobec świata podkreślało celowe pogwał­cenie zasad zdrowego rozsądku i logiki dnia codziennego. W sztuce pod tytułem Krzesła (1952) Ionesco przedstawia oratora przemawiającego do pustych krzeseł, natomiast w Nosorożcach (1960) pojawiają się ludzie goniący za dziwaczną modą i zamieniający się przy tym w nosorożce. W rzeczywistości wojennej dylematy te musiały przybrać formę bardzo kon­kretnych pytań: stawiać opór czy kolaborować, zdradzać czy milczeć i być skazanym na okrutne tortury i śmierć? A może nie zwracać uwagi na całą wojnę ? Takiej możliwości niestety nie pozostawiono.